جنگ‌ها، با همه زشتی بی‌حدشان، با حجم بی‌نهایت دردهاشان، با ضجه‌های برآمده از مینابشان، نه فقط فاجعه انسانی، نه فقط سیل اشک و آه، که گاهی رحم‌های مصنوعی تاریخ‌اند و از زخم، امکان می‌زایند. آن‌ها چون صاعقه بر پیکر جوامع فرود می‌آیند، ویرانگر و داغ‌دار و هولناکند. اما در همان لحظه فروپاشی، در همان آتش که خاطره‌ها را خاکستر می‌کند، دانه‌های امکانی ناشنیده و نادیده، در شکاف زمان جوانه می‌زنند.
مطالعه نوشتار ←پساجنگ، قله‌ای است در پسِ وادی‌ها؛ مسیرش پر از خاکستر است اما سرشار از نیروی نهفته. جامعه‌ای که از ویرانی سر برمی‌افرازد، به دنبال چیزِ بیرونی نیست؛ به دنبال کشفِ تواناییِ درونی‌اش در میانِ خاکسترهاست. در منطق‌الطیر، پرندگان که قله قاف را می‌جویند، ناگزیرند از هفت وادی عبور کنند؛ و هر وادی، خود دریچه‌ای است به تحوّلی نو. پساجنگ نیز وادیِ هفتمِ سرنوشت ماست. یا از آن عبور می‌کنیم و در قله، «سیمرغِ توسعه» را می‌یابیم، یا در همان وادی‌هایِ میان‌راهی، اسیرِ تکرارِ خاکستر می‌شویم.
مطالعه نوشتار ←